Jak czeska Praga zabezpiecza się przed powodziami

Jak czeska Praga zabezpiecza się przed powodziami

W roku 2002 czeska Praga przeżyła potężną powódź (tzw. woda 500-letnia). Naprawa strat, które spowodowała kosztowała miasto równowartość miliarda euro, powódź została uznana za najkosztowniejszą klęskę żywiołową w historii czeskiej stolicy. Prognozy dla Pragi przewidują częstsze i intensywniejsze ekstremalne zjawiska pogodowe, w tym powodzie. Zakłada się, że w stolicy Czech zimy będą bardziej mokre, lata bardziej suche, występujące opady będą bardziej nasilone, a zmiany pogody mniej przewidywalne.

Praga się zabezpiecza
System ochrony przeciwpowodziowej w Pradze był planowany przez wiele dziesięcioleci, jednak rzeczywiste prace nad nim rozpoczęły się dopiero na początku XXI wieku. Po tym, jak ukończono pierwszy etap budowy, obejmujący częściową ochronę historycznego centrum Pragi, w 2002 roku przez stolicę przeszła woda 500-letnia, a pierwotne plany zaktualizowano, aby zwiększyć odporność miasta na zmianę klimatu, w tym na ekstremalne zjawiska pogodowe o takiej skali. W skład systemu ochrony przeciwpowodziowej wchodzą zabezpieczenia stałe (wały przeciwpowodziowe), zabezpieczenia ruchome i środki dodatkowe, np. systemy pompujące w kanalizacji. Całkowita długość zabezpieczeń wynosi blisko 20 km, w tym 7 km zabezpieczeń ruchomych.

Kwestie związane z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym miasta leżą w gestii czeskiego Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Środowiska, które we współpracy z lokalnymi organizacjami pozarządowymi promuje „zielone” środki adaptacji do skutków zmiany klimatu. Rozdrobnienie odpowiedzialności między dwoma ministerstwami znacznie zmniejsza skuteczność działań adaptacyjnych. Na szczeblu regionalnym władze miasta współpracują z przedsiębiorstwem państwowym, Povodí Vltavy. W proces wdrażania działań adaptacyjnych włączone są także niektóre organizacje zajmujące się ochroną środowiska, zrzeszeni w różnych inicjatywach mieszkańcy Pragi, czeski Instytut Hydrometeorologii oraz firmy (np. Hydrosoft).

Obecnie system ochrony przeciwpowodziowej Pragi jest ukończony i zabezpiecza większość miasta przed wodą 500-letnią. Oparty jest głównie na tzw. szarej infrastrukturze (zabezpieczenia stałe i ruchome, elementy zabezpieczające w kanalizacji). Elementów zielonej infrastruktury na Wełtawie nie ma zbyt wiele; podejście to jest natomiast częściej stosowane podczas rewitalizacji mniejszych cieków wodnych (np. Rokytka). Zielona i niebieska infrastruktura jest szczególnie pomocna w odprowadzaniu wód spowodowanych nagłymi, intensywnymi opadami.

Wyzwania dla systemu zabezpieczeń
Na przełomie maja i czerwca 2013 roku Czechy znów ucierpiały na skutek powodzi, spowodowanych obfitymi opadami. Powódź z 2013 roku nie pociągnęła za sobą takich strat jak jej poprzedniczka z 2002 roku, zginęło w niej jednak 10 osób, a 20 tys. osób w kraju musiało opuścić swoje domy. W Pradze objętość przepływu w Wełtawie na sekundę była o 20 razy wyższa od średniej rocznej. W związku z podtopieniami zamknięto dużą część podziemnego systemu transportu miejskiego, co spowodowało znaczne utrudnienia w ruchu w całym mieście.

Mimo, iż wydolność systemu zabezpieczeń przeciwpowodziowych w Pradze zdecydowanie wzrosła od czasu powodzi z 2002 roku, wciąż potrzebna jest dyskusja o tym, jak prowadzić skuteczną politykę adaptacji do skutków zmiany klimatu w mieście. Szczególnie ważne będzie poszerzenie spektrum działań adaptacyjnych także o elementy zielonej infrastruktury.

Tekst na podst. studium przypadku opracowanego w ramach projektu BASE.
AK

Fot. Effenberger, CC-BY-SA 3.0

Spodobał Ci się tekst, poleć go znajomym:

Dodaj komentarz