W dniu 8 września w Biurze Infrastruktury m.st. Warszawy miało miejsce kolejne, trzecie już spotkanie, Komitetu Konsultantów Naukowych mapy klimatycznej m.st. Warszawy. W jego trakcie dr Wojciech Szymalski przedstawił raport o stanie obecnego zaawansowania nad projektem ADAPTCITY. Jego wystąpienie, koreferat prof. Barbary Szulczewskiej oraz informacja Igora Zachariasza z Unii Metropolii Polskich nt. dostępności danych o zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście prognozy zagospodarowania, były podstawą do późniejszej dyskusji.
W trakcie dotychczasowych prac merytorycznych w ramach projektu wykonano:
- mapę gęstości zabudowy
- mapę przepuszczalności podłoża
- mapę zasięgu i jakości zieleni miejskiej (NDVI)
- mapę albedo miasta
- mapę temperatury powierzchni miasta w dni ciepłe
- mapę interwencji straży pożarnych w wyniku ekstremalnych zjawisk pogodowych (2008-2014)
- mapy i charakterystyki termiczne miasta
- mapy i charakterystyki opadowe miasta
- analizę stanu funkcjonowania Systemu Przyrodniczego Miasta z uwzględnieniem: wielkości powierzchni biologicznie czynnych w jednostkach przestrzennych, zmiany powierzchni biologicznie czynnych, zgodności zapisów studium z faktycznym zagospodarowaniem, zmian funkcji SPW.
- analizę umieralności w wyniku fal upałów
- oraz zebrano dane o wezbraniach powodziowych Wisły w Warszawie.
Ponadto Urząd Miasta Warszawa przygotował i dostarczył:
- mapę stanu zagospodarowania miasta
- mapę systemu kanalizacji deszczowej i melioracji w mieście wraz z analizą (2001)
- mapę ryzyka i zagrożenia powodziowego zgodne z Dyrektywą Powodziową
- mapę hydrograficzną.
Po wystąpieniu dr. Szymalskiego koreferat wygłosiła prof. Barbara Szulczewska. Był on poświęcony ocenie pierwszego etapu realizacji analizy funkcjonowania Systemu Przyrodniczego z perspektywy metodyki określenia zmian terenów biologicznie czynnych w obrębie SPW i pod względem metodyki określenia stanu SPW w jednostkach funkcjonalno-przestrzennych wyznaczonych w Studium i porównania ich do rekomendowanych w Studium wskaźników PBC.
Kluczowe pytania do tej części materiału:
- Czy zaproponowana metodyka jest dobrze dobrana i przyniesie wyniki przydatne dla mapy klimatycznej Warszawy oraz wnioski do strategii adaptacji do zmian klimatu Warszawy?
- O jakie elementy można by rozszerzyć w II etapie powyższą analizę, aby przyniosła ona lepiej umotywowane wnioski dotyczące funkcjonowania poszczególnych podsystemów SPW, a w szczególności klinów napowietrzających miasto.
- W jakim zakresie warto zestawić dane prezentowane w tej analizie z analizami wykonanymi dla potrzeb mapy klimatycznej przez IGiK prezentowanym podczas spotkania KKN w dniu 24 kwietnia 2015, aby uzyskać więcej wniosków przydatnych dla adaptacji miasta do zmian klimatu?
Najważniejsze uwagi i spostrzeżenia z dyskusji:
- ponieważ poziom szczegółowości map nie pozwala na określenie strategicznych obszarów na których kumulują się zjawiska (opady, wysoka temperatura) należy: (1) bazować na jednostkach planistycznych, a nie na dzielnicach Warszawy, (2) zidentyfikować kryteria ustanawiania obszarów krytycznych i (3) ustawić sekwencje ważności kryteriów;
- obszary strategiczne należy wyróżnić dla poszczególnych kategorii zagrożeń i zjawisk;
- bazą do wskazania zagrożeń mogą stać się plany deweloperskie;
- należy wyróżnić obszary krytyczne i dla nich sporządzić bardziej szczegółowe mapy rozprzestrzeniania się zjawisk pogodowych z uwzględnieniem Doliny Wisły, która ma kluczowy wpływ na klimat miasta pełniąc rolę najważniejszego korytarza powietrznego oraz będąc elementem wpływającym na przeskok chmur;
- więcej uwagi należy poświęcić korytarzom powietrznym
- potrzebna jest koncepcja, która pozwoli zminimalizować błędy wynikające z liczby stacji mierzących temperaturę oraz zbyt małej ilości danych (m.in. zbyt krótkie serie i braki) dotyczących sytuacji meteorologicznych.
W spotkaniu uczestniczyli:
- Wojciech Szymalski – Koordynator Projektu ADAPTCITY
- Andrzej Kassenberg- Expert ds. klimatu w Projekcie ADAPTCITY
- Renata Filip – Asystent w Projekcie ADAPTCITY
- Małgorzata Liszewska- Modelowanie zmian klimatu.
- Barbara Szulczewska- Członek Komitetu Konsultantów Naukowych ADAPTCITY
- Tadeusz Markowski- Członek Komitetu Konsultantów Naukowych ADAPTCITY
- Halina Lorenc- Członek Komitetu Konsultantów Naukowych ADAPTCITY
- Anna Dźwigalska – Urząd Miasta Stołecznego Warszawa- Członek zespołu projektu ADAPTCITY
- Leszek Drogosz – Urząd Miasta Stołecznego Warszawa- Członek zespołu projektu ADAPTCITY
- Igor Zachariasz- Unia Metropolii Polskich
- Anna Czyżewska- NFOŚiGW
mk
fot. Giuseppe Milo, flickr.com, CC BY 2.0