Przykład projektu ochrony przeciwpowodziowej w miejscowości Medmerry pokazuje, jak w innowacyjny sposób można połączyć działania adaptacyjne, troskę o zdrowie nadmorskich ekosystemów i aspekty społeczno-ekonomiczne życia lokalnych społeczności. Medmerry leży na Półwyspie Manhood w w hrabstwie West Sussex, płaskie tereny półwyspu są obecnie jednymi z obszarów w południowej Anglii najbardziej narażonymi na ryzyko zalania w wyniku powodzi. 

Zlokalizowany w hrabstwie West Sussex, w południowo-wschodniej części wybrzeża Anglii, projekt ochrony przeciwpowodziowej Medmerry Realignment Scheme jest największym przedsięwzięciem polegającym na przebudowie otwartego brzegu morza w Europie. Przebudowę ukończono w listopadzie 2013 roku, a nowy system ochrony przeciwpowodziowej zdał egzamin podczas powodzi na przełomie 2013 i 2014 roku, zdolny jest także stawić czoła wodzie 1000-letniej. Ochrona przeciwpowodziowa w miejscowości Medmerry została uznana za rozwiązanie wyznaczające najwyższe standardy w tym zakresie w Wielkiej Brytanii. W 2014 roku projekt zdobył nagrody w dwóch kategoriach w konkursie brytyjskiej branży budowlanej – British Construction Industry Awards: nagrodę The Prime Minister’s Better Public Building Award oraz nagrodę za projekt roku w dziedzinie inżynierii lądowej (Civil Engineering Project of the Year).

System przeciwpowodziowy w Medmerry chroni bezpośrednio 348 domów położonych blisko linii brzegowej, zakład oczyszczania ścieków i główną drogę prowadzącą do miejscowości Selsey. Między latami 2011 i 2013 Environment Agency, brytyjska odpowiedniczka ministerstwa środowiska, zbudowała 7 km nowego wału przeciwpowodziowego, położonego bardziej w głąb lądu w porównaniu ze starym wałem, między miejscowościami Selsey i Bracklesham, leżącym na Półwyspie Manhood. Następnie zrobiono wyłom w istniejącym odcinku kamienistej plaży służącej jako wał przeciwpowodziowy, aby fale morskie mogły wpływać na teren między plażą a nowym wałem i nie zalewać obszaru zamieszkałego przez ludzi. Na terenie między plażą a nowym wałem (183 ha) utworzono mokradła, które stały się siedliskiem lokalnych dzikich gatunków fauny i flory, np. migrujących ptaków.

Istniejący wcześniej w Medmerry wał przeciwpowodziowy (kamienista plaża) każdej zimy wymagał kosztownych prac związanych z jego utrzymaniem i nie był w stanie zapobiec powodziom następującym po wielkich burzach. Większość terenów objętych projektem stanowi obecnie rezerwat przyrody i jest zarządzana przez największą brytyjską organizację zajmującą się ochroną przyrody – Królewskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (Royal Society for the Protection of Birds, RSPB). Zakłada się, że nowo powstałe tereny podmokłe zrównoważą przewidywaną utratę chronionych siedlisk na obszarach pływowych[1] w Cieśninie Solent (oddzielającej wyspę Isle of Wight od kontynentalnej Anglii) w ciągu najbliższych 100 lat – projekt ochrony przeciwpowodziowej jest także odpowiedzią na wymogi prawa unijnego, które nakazuje rekompensować utratę siedlisk dzikich gatunków. Na terenach podmokłych zostaną także utworzone specjalne miejsca dla lokalnej społeczności i turystów, aby mogli mieć kontakt z dziką przyrodą.

Dzięki projektowi ochrony przeciwpowodziowej Medmerry Realignment Scheme rocznie zaoszczędza się z pieniędzy podatników 300 tys. funtów brytyjskich – równowartość kosztu dorocznej naprawy kamienistej plaży stanowiącej dawny wał przeciwpowodziowy. Dzięki utworzeniu siedliska dla dzikich gatunków na podmokłych terenach dawnej strefy pływowej nadmorska wioska zyskała możliwość przekształcenia się w miejscowość nastawioną na ekoturystykę. Projekt przyczynił się także do pobudzenia lokalnej gospodarki, ponieważ dzięki niemu lokalne przedsiębiorstwa mogą działać przez cały rok.

Andrew Gilham, odpowiedzialny za kwestie powodzi i ryzyka dla terenów nadmorskich w brytyjskim Environment Agency, objaśnił, że projekt w Medmerry to część nowego podejścia do ochrony przeciwpowodziowej. – Zamiast walczyć w przyrodą, współpracujemy z nią, powiedział. – To ważna zmiana w podejściu, możemy tylko do pewnego czasu budować coraz większe wały przeciwpowodziowe. Warto jednak zadać sobie pytanie jak lepiej wykorzystać środki publiczne. (…) Siedlisko przyrodnicze, jakie utworzyliśmy jest ważne dla szerzej pojętego ekosystemu i gospodarki naszego kraju, ponieważ zachęcamy ludzi do odwiedzenia jego odleglejszych zakątków.

Dobra praktyka z zakresu adaptacji do skutków zmian klimatu z Medmerry pochodzi ze zbioru dobrych praktyk opracowywanych w ramach inicjatywy podjętej przez jeden w wiodących brytyjskich think-tanków The New Economics Foundation (NEF) – The Blue New Deal. Celem tej inicjatywy jest wypracowanie praktycznych rozwiązań służących realizacji wizji rozwoju terenów nadmorskich w Wielkiej Brytanii, w której równoważone są społeczne i ekonomiczne potrzeby lokalnej społeczności i potrzeba ochrony bogatego i wrażliwego ekosystemu nadmorskiego. Warto także zapoznać się z raportem NEF Blue New Deal. Good jobs for coastal communities through healthy seas.

[1] Szeroka równia pływowa odsłaniana w czasie odpływu morza.

Anna Kucińska,
na podst.:

Spodobał Ci się tekst, poleć go znajomym: